Դիրքը և կլիման
Վերին Արտաշատը գտնվում է Արարատի մարզում՝ Արարատյան դաշտավայրի կենտրոնական մասում։ Տարածքը հարթ ալյուվիալ դաշտավայր է՝ թեթև թեքությամբ դեպի հարավ, արևելքից շրջապատված Գեղամա լեռների ճյուղերով։ Մոտակայքով հոսում է Ազատ գետը, որը թափվում է Արաքս։ Երևանից հեռավորությունը կազմում է մոտ 35 կիլոմետր, իսկ ծովի մակերևույթից բարձրությունը՝ մոտ 870 մետր։ Հարթ ռելիեֆը նպաստում է օդային զանգվածների ազատ տեղաշարժին և մայրցամաքային կլիմայի ձևավորմանը՝ ընդգծված սեզոնային հակադրություններով։
Կլիմայի տեսակ
Վերին Արտաշատի կլիման պատկանում է կիսաչոր մայրցամաքային տիպին։ Այն բնորոշվում է շոգ և չոր ամառներով, ցուրտ ձմեռներով՝ կայուն ցրտահարություններով և տարվա ընթացքում համեմատաբար փոքր քանակությամբ տեղումներով։ Գերակշռում են հյուսիս-արևելյան քամիները, որոնք ուժեղանում են գարնանը և աշնանը։ Տարվա ընթացքում արևոտ օրերի թիվը գերազանցում է 250-ը, ինչը պայմանավորված է հարթ ռելիեֆով և ամռանը փոքր ամպամածությամբ։ Տեղումները հիմնականում լինում են գարնանը և աշնանը՝ կարճատև անձրևների տեսքով։
Կլիման ըստ ամիսների
| Ամիս | Առավ. °C | Նվազ. °C | Տեղումներ мм | Արևոտ |
|---|---|---|---|---|
| Հնվ | +2° | -7° | 18 | 14 |
| Փտվ | +5° | -5° | 20 | 16 |
| Մրտ | +12° | 0° | 28 | 19 |
| Ապր | +19° | +6° | 35 | 21 |
| Մյս | +24° | +10° | 42 | 24 |
| Հնս | +30° | +15° | 25 | 27 |
| Հլս | +34° | +18° | 12 | 29 |
| Օգս | +33° | +17° | 10 | 28 |
| Սպտ | +28° | +12° | 18 | 25 |
| Հկտ | +20° | +6° | 30 | 21 |
| Նյմ | +11° | 0° | 25 | 17 |
| Դկտ | +4° | -5° | 20 | 14 |
Եղանակն ըստ եղանակների
Ձմեռը Վերին Արտաշատում առանձնանում է կայուն բացասական ջերմաստիճաններով և հազվադեպ ձյունտեղումներով։ Միջին ցերեկային ջերմաստիճանները պահպանվում են զրոյի շուրջ կամ մի փոքր ցածր, իսկ գիշերները հաճախ իջնում են −8 °C-ից ցածր։ Ձյան ծածկույթը անկայուն է և սովորաբար պահպանվում է ոչ ավելի, քան երկու շաբաթ։ Քամիները չափավոր են, բայց երբեմն ուժեղանում են՝ առաջացնելով ձնաբքեր։
Գարունը սկսվում է վաղ՝ արդեն մարտին ջերմաստիճանը անցնում է զրոյական նշագիծը։ Ցերեկները արագ տաքանում են, սակայն գիշերները մնում են զով։ Տեղումները լինում են անձրևի տեսքով՝ երբեմն ամպրոպներով։ Քամիները ուժեղանում են՝ բարձրացնելով փոշին դաշտավայրից։
Ամառը շոգ է և չոր։ Ցերեկային ջերմաստիճանները կանոնավոր գերազանցում են 30 °C-ը, իսկ գիշերները մնում են տաք։ Տեղումները նվազագույն են, երկինքը գրեթե միշտ պարզ է։ Շոգը ուժեղանում է ամպամածության բացակայության և թույլ քամու պատճառով։
Աշունը տաք է և երկարատև։ Սեպտեմբերին և հոկտեմբերին ցերեկը դեռ տաք է, բայց գիշերները դառնում են զով։ Տեղումները ավելանում են, հնարավոր են առաջին ցրտահարությունները արդեն նոյեմբերին։ Քամիները թուլանում են, եղանակը մնում է հիմնականում պարզ։
Այցի լավագույն ժամանակը
Վերին Արտաշատ այցելելու լավագույն ժամանակը ապրիլից հունիս և սեպտեմբերից հոկտեմբերն է։ Այդ ամիսներին ջերմաստիճանը հարմարավետ է, տեղումները քիչ են, իսկ արևոտ օրերի քանակը մեծ է։ Ամառային ամիսները ավելի լավ է խուսափել ուժեղ շոգի և չորության պատճառով, որոնք կարող են հոգնեցուցիչ լինել։ Ձմռանը ցածր ջերմաստիճանները և հնարավոր ցրտահարությունները նույնպես նվազեցնում են բացօթյա մնալու հարմարավետությունը։
Ինչ վերցնել ձեզ հետ
Գարնանը և աշնանը խորհուրդ է տրվում կրել շերտավոր հագուստ՝ թեթև բաճկոն կամ հողմապաշտպան, սվիտեր և հարմարավետ կոշիկներ։ Ամռանը անհրաժեշտ է բնական գործվածքներից պատրաստված թեթև հագուստ, գլխարկ, արևային ակնոցներ և կրեմ, ինչպես նաև բավարար քանակությամբ ջուր։ Ձմռանը պետք է օգտագործել տաք վերարկու, գլխարկ, շարֆ, ձեռնոցներ և անջրանցիկ կոշիկներ՝ լավ կպչունությամբ, քանի որ հնարավոր են սառույց և սառը քամիներ։ Անձրևանոցը կամ հովանոցը օգտակար կլինեն անցումային սեզոններին։